Toespraak op Dag tegen Racisme 22 maart 2009 in De Melkweg, Amsterdam.
De Verenigde Naties hebben 21 maart uitgeroepen tot jaarlijkse internationale dag tegen racisme. De stichting Nederland Bekent Kleur organiseert sinds 1992 activiteiten rondom deze dag. De VN-dag tegen racisme komt dit jaar op een moment dat de extreemrechtse PVV in peilingen de grootste partij is en de Nederlandse regering overweegt om de komende antiracismeconferentie van de VN te boycotten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de aanpak van vreemdelingenhaat in ons land de laatste jaren te wensen over laat.
Racisme benoemen is het nieuwe Taboe
Het benoemen van racisme is sinds een aantal jaren het nieuwe taboe in Nederland. In een tijd dat ‘alles gezegd moet kunnen worden’ en politici zelfs pleiten voor het recht op kwetsen durft opvallend genoeg niemand de vreemdelingenhaat bij de naam te noemen. Wouter Bos roept wel op om te polariseren tegen minderheden, maar durft uit angst voor stemmenverlies niet te polariseren tegen de racisten in ons land. Voorzitter Lilianne Ploumen van de PvdA noemde Geert Wilders onlangs een “dom blondje”, maar ze had er beter aan gedaan om de vreemdelingenhaat van Wilders te benoemen, in plaats de kleur van zijn kapsel.
In Nederland lijkt momenteel het idee te leven dat racisme iets is wat alleen in het buitenland voorkomt. Moeiteloos veroordelen we DeWinter en Le Pen vanwege hun opvattingen, maar in ons land zou vreemdelingenhaat niet voorkomen als we de dominante publieke opinie moeten geloven. Maar buitenlandse onderzoeken bewijzen het tegendeel. Het Europees bureau voor fundamentele rechten constateerde in een onderzoek dat na 11 september 2001 vooral in Nederland islamfobie een groot probleem is. Enkele weken geleden zei de Commissaris voor Mensenrechten van de Raad van Europa nog dat hij “serieuze zorgen had over de racistische en intolerante ontwikkelingen in ons land”. Ook in eigen land was er verontrustend onderzoek. Uit een rapport van de VNG werd duidelijk dat veel gemeenten last hebben van extreemrechts radicalisme onder jongeren. Meer dan van moslimextremisme. Ook de Anne Frank Stichting constateerde een toename van extreem rechts in Nederland. Maar toch blijven pers en politiek ontkennen. Het meest duidelijke voorbeeld daarvan was Rita Verdonk die in de befaamde toespraak bij de lancering van haar beweging Trots op Nederland zei: “Er verschijnen steeds onderzoeken die ons van discriminatie beschuldigen. Nederlanders hebben het niet in zich om te discrimineren!”
Verdonk, Rutte en Verhagen
Verdonk is niet uniek in de ontkenning van het bestaan van racisme. Alom worden discriminerende en haatzaaiende opmerkingen onder de vrijheid van meningsuiting geschaard. VVD-leider Mark Rutte ging zelfs zover om in het parlement te pleiten voor legalisering van deze strafbare feiten. Iets wat gelukkig niet kan omdat het in strijd is met tal van internationale verdragen. In dit kader is het dan ook opvallend dat de Nederlandse regering, overweegt om de komende VN-conferentie tegen racisme in april in Geneve te boycotten. Minister Verhagen staat vooraan om andere landen te beschuldigen van mensenrechtenschendingen, maar lijkt niet te kijken naar de problemen in ons eigen land als het gaat om de toenemende discriminatie op de werkvloer of de islamofobie die wijd verspreid is in onze samenleving. Vrijdag nog werd bekend dat het aantal meldingen van racisme in Noord-Holland vorig jaar meer dan verdubbeld is. De meeste meldingen hebben te maken met afwijzing bij sollicitaties, pesten op de werkvloer of op school, en belediging op straat.
Buitenland veroordeeld Nederlands racisme wel
Buitenlandse politici hebben aanzienlijk minder problemen met het benoemen van de problemen in ons land. Daar waar de Nederlandse regering na het uitkomen van Fitna vooral bezorgd was over onze handelsbelangen was VN-topman Ban Ki-moon heel duidelijk over de inhoud van de film van Wilders. De VN-topman zei dat “er geen rechtvaardiging was voor de hatespeech in de film en dat de film met vrijheid van meningsuiting niets te maken had”.
Maar in Nederland deed de politiek er het zwijgen toe en het Openbaar Ministerie weigerde Wilders aanvankelijk zelfs te vervolgen. Gelukkig heet het Hof begin dit jaar alsnog opdracht gegeven om Wilders te vervolgen.
D66 is tot nu toe de enige partij in het parlement die Wilders consequent aanspreekt op zijn vreemdelingenhaat en wordt daarvoor ook beloond door de kiezer. De andere partijen steken hun kop in het zand. Dat bleek ook toen vorig jaar alle partijen weigerde op het podium te komen bij onze demonstratie tegen racisme op De Dam. Bang als men was om “collega” Wilders voor het hoofd te stoten. Oud-politicus Hedy D’Ancona die wel kwam noemde het toen “doodeng” dat de partijen zich laten gijzelen door één politicus. Gelukkig kwamen enkele duizenden mensen wel naar de Dam om zich krachtig uit te spreken tegen racisme en kregen ze ook de steun van vijftig bekende Nederlanders. Schrijvers, wetenschappers, zangers, acteurs en vakbondsleiders. Het blijkt dat onder burgers in ons land nog steeds veel steun is voor een antiracistisch geluid.
Het wordt dan ook tijd dat de politieke partijen de bestrijding van racisme niet langer overlaten aan het Amsterdamse gerechtshof en zich in het parlement, maar ook op straat weer duidelijk laten horen tegen iedere vorm van discriminatie. Het is een illusie om te denken dat racistische partijen, en de haat die gezaaid wordt in het land, vanzelf weer weg zullen gaan.
Doodzwijgen helpt niet.
Doodzwijgen helpt niet. Het racisme benoemen en je daar ferm tegen uitspreken wel. Net als bij de bestrijding van andere criminaliteit is er constante aandacht nodig van pers, politiek, maar ook van maatschappelijke organisaties zoals de vakbonden. Economische crisis en terroristische dreiging Dit is extra belangrijk in een tijd van economische crisis als de neiging toeneemt om een zondebok aan te wijzen. Zeker als deze onzekere tijden gepaard gaan met een al dan niet vermeende terroristische dreiging zoals we onlangs hier in Amsterdam zagen. De vinger wordt dan al snel naar een bepaalde bevolkingsgroep gewezen. Maar dat moeten we niet laten gebeuren. Nu is het moment dat solidariteit tussen bevolkingsgroepen juist versterkt moet worden. Samen kunnen we de vreemdelingenangst, die onze samenleving uitholt, bestrijden.
René Danen
Voorzitter Nederland Bekent Kleur
Melkweg 2009 (foto: NBK/B. Baltus)
