Opening academisch jaar, aula Katholieke Universiteit Nijmegen, 3 september 1990.
Toespraak bij aanbieding plan voor academici-belasting aan premier Ruud Lubbers.
Beste aanwezigen,
Wij willen van deze gelegenheid gebruik maken om een alternatief studiefinancieringsplan aan te bieden aan premier Lubbers. Het plan is ontstaan door een unieke samenwerking hier in Nijmegen tussen alle studentenorganisaties. Het gaat om alle studentenorganisaties op het gebied van sport en gezelligheid, als ook op het gebied van cultuur en politiek. Het hele scala van kritische studentenvakbond tot traditionele studentenvereniging is vertegenwoordigd. Deze samenwerking kwam tot stand na het verschijnen in juni van de ‘heroriënteringsnota studiefinanciering” van het kabinet. Dat was voor alle organisaties hier in Nijmegen de druppel die de emmer deed overlopen. Het staat voor ons vast dat er niet meer kan en mág worden bezuinigd op het onderwijs.
Maar we wilden het als studentenorganisaties niet alleen laten bij kritiek en daarom hebben we een aantal uitgangspunten voor een nieuw stelsel van studiefinanciering geformuleerd. In het kort komt dat er op neer dat ex-studenten in de toekomst belasting (Studietax) gaan betalen, waar studenten van dat moment hun inkomen uit putten.
We zullen dit plan binnenkort ook onder de aandacht gaan brengen van Kamerleden. Dit om de politiek discussie rond dit onderwerp aan te zwengelen. Het College van Bestuur van de universiteit hier in Nijmegen heeft het plan positief ontvangen en is van mening dat dit plan zeker een bijdrage kan zijn aan de nationale politiek discussie. Wij als studenten zijn bereid om na onze studie bij te dragen in de kosten van onderwijs, op zo’n manier dat iedereen de mogelijkheid krijgt om te gaan studeren. Het is volgens ons nu aan de overheid om een structuur te creëren waarbinnen dit mogelijk is.
Daarom tenslotte willen wij u, premier Lubbers, deze petitie aanbieden met het verzoek om die door te geven aan uw collega van Onderwijs.
René Danen
Namens de Nijmeegse studentenorganisaties; AKKU (studentenvakbond), BOS (gezelligheidsverenigingen), NSSR (sportverenigingen) en OC (culturele verenigingen).
Uit het plan voor studietax: "Ons voorstel is om te komen tot een stelsel waarin iedere student een beurs krijgt minimaal ter hoogte van het huidige niveau van de volledige studiebeurzen (inclusief het leendeel) met OV-kaart. Deze beurs wordt gefinancierd door twee partijen. De overheid betaald een gedeelte: hetzelfde bedrag dat nu uitgegeven wordt aan de basisbeurs. Het deel dat dat nu bestaat uit leningen, ouderbijdrage of topbeurs wordt in de toekomst gefinancierd door ex-studenten. Iedereen die studiefinanciering genoten heeft gaat academici-belasting (Studietax) betalen vanaf het moment dat men een baan heeft. Men betaald een percentage van het inkomen, afhankelijk van het niveau van de studie die men genoten heeft. Dit percentage wordt mede vastgesteld aan de hand van het aantal studenten dat er op dat moment is. Het bedrag dat de studente zelf in de loop der jaren heeft ontvangen is dus niet maatgevend. De ex-studente draagt 15 jaar bij aan dit omslagstelsel. De samenleving verdient een volwaardige studiefinanciering die de toegankelijkheid voor elke student ongeacht herkomst garandeert. Betaalbaar onderwijs voor iedereen is noodzakelijk om een goed- en hoog geschoolde samenleving te behouden. Een eerste vereiste voor een gezonde economie waarvan alle burgers profijt hebben. Ons voorstel is dus om te komen tot de invoering van academicibelasting. Nu betalen sommige (de armste) ex-studenten hun beurs terug in de vorm van een lening. Straks betalen alle ex-studenten een deel terug van hun studie waar ze tenslotte dan ook profijt van hebben. Het grote voordeel is dat er aan het begin van de studie geen drempels worden opgeworpen. Je betaalt naar draagkracht (een percentage van je inkomen) alleen dan wanneer je ook daadwerkelijk profijt hebt gehad van je studie. In een fundamentele discussie moet een nieuw stelsel worden ontworpen dat in de toekomst overeind blijft, en dat ook de wetenschappelijke toekomst van Nederland overeind houdt."
Bron: Alternatief studiefinancieringsplan “Voor het geld hoef je het niet te laten”, september 1990.
(foto: AKKU)
