Hoog tijd om olie en gas uit te bannen, leg Schiphol een kerosinequotum op.

Dit artikel is eerder gepubliceerd in Trouw (1 september 2021)

Hoe krijgen we de vervuiling door kolen, olie en gas de wereld uit? Uitstoot belasten helpt onvoldoende. Pak het probleem bij de bron aan en leg het gebruik van deze grondstoffen aan banden, aldus René Danen. Als Rutte echt klimaatkampioen wil worden dan moet hij op de internationale top in november in Glasgow de uitbanning van kolen, olie en gas op de agenda zetten. Om de wereldwijde temperatuurstijging te stoppen, zijn nieuwe plannen nodig. Een wereldwijd verdrag dat kolen, olie en gas uitbant kan het probleem effectief aanpakken. Want zonder een ban op deze grondstoffen kunnen we de klimaatcrisis niet bestrijden. Nobelprijswinnaars en wetenschappers van over de hele wereld pleiten daarvoor, maar in Nederland moet de discussie nog op gang komen. Moet Schiphol bijvoorbeeld een kerosinequotum krijgen?

In het klimaatverdrag van Parijs uit 2015 worden fossiele brandstoffen zoals steenkool, olie en gas letterlijk niet benoemd. In plaats van ingrijpen bij de bron wordt het paard achter de wagen gespannen door te kijken naar de uitstoot aan het einde van de (uitlaat)pijp. Met subsidies of CO2-taks proberen overheden nu bij te sturen, zonder garanties op minder uitstoot. Bedrijven kunnen immers de belasting betalen en blijven vervuilen, zoals het ook jarenlang is gegaan met emissierechten.

Bij de bron
Omdat er geen harde grenzen zijn die het probleem bij de bron aanpakken kan men doorgaan met business as usual. Zelfs nadat Shell onlangs de historische klimaatzaak verloor, liet het bedrijf in The Guardian weten dat het ‘geen plannen heeft om zijn strategie aan te passen’. Dat kan omdat de rechter het bedrijf weliswaar dwong om in 2030 fors minder uit te stoten, maar niet bepaalde dat daarom vanaf nu minder olie en gas opgepompt moeten worden. Ook de politiek schuift de aanpak van de klimaatcrisis op de lange baan. Het kabinet-Rutte wil 49 procent minder CO2-uitstoot in 2030, terwijl Nederland de afgelopen jaren zijn eigen doelstellingen niet eens haalde. VN-chef António Guterres sprak onlangs in reactie op het nieuwste alarmerende klimaatrapport wél over de olifant in de kamer: “Het rapport van het IPCC moet de doodsklap zijn voor kolen, olie en gas”.

Nobelprijswinnaars
Dat is ook waar een groeiende nieuwe beweging voor pleit. Wereldwijd wordt de oproep gehoord voor een Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty (Fossiele Brandstof Non-Proliferatieverdrag). Naar het voorbeeld van verdragen die zaken als biologische wapens en kernproeven in de ban hebben gedaan. De beweging heeft de steun van de Dalai Lama, honderd andere Nobelprijswinnaars en ruim duizend wetenschappers. Ze willen fossiele brandstoffen uitfaseren en olie en gas in de grond laten. Steden als Toronto, Los Angeles en Barcelona steunen de oproep voor een mondiale stop op nieuwe olie- en gas-bronnen.

In de ban
Eerdere succesvolle milieuverdragen kunnen als voorbeeld dienen. Toen in de jaren tachtig het gat in de ozonlaag groter werd, is het schadelijke drijfgas CFK rigoureus in de ban gedaan. Men koos niet voor een ‘CFK-tax’ of uitstootnormen voor het gas, maar er kwam via een wereldwijd verdrag een verbod op CFK en andere grondstoffen die de bron waren van het milieuprobleem.

Kerosinequotum
Ook fossiele brandstoffen kunnen de wereld uit, te beginnen in Nederland. Het gebruik van de meest schadelijke stoffen, zoals steenkool en biomassa, kunnen we binnen een jaar vrijwel helemaal stoppen. Vervolgens kan het oppompen en importeren van olie en gas aan banden worden gelegd. Om over negen jaar (2030) de helft minder uitstoot te realiseren, moeten we per jaar zo’n zes procent minder fossiele brandstoffen verbranden. Daarvoor moeten we niet sturen op CO2- uitstoot maar op olie-input. In het nieuwe regeerakkoord zou bijvoorbeeld een quotum vastgesteld kunnen worden voor de hoeveelheid kerosine die jaarlijks naar Schiphol gepompt mag worden.

Rutte in Glasgow
Het probleem bij de bron aanpakken is dé manier om ons op termijn te beschermen tegen nog meer noodweer zoals hittegolven, bosbranden en overstromingen. Als demissionair premier Rutte echt klimaatkampioen wil worden dan moet hij op de internationale top in november in Glasgow de uitbanning van kolen, olie en gas op de agenda zetten.

______

Meest recente berichten: